HaberlerKonuk Yazarlar

KÜLHANBEYLİK VE KABADAYILIK

KÜLHANBEYLİK VE KABADAYILIK

Öncelikle şunu belirtelim ki, kabadayılık ile aynı potada eritilen lakin tamamen bunun zıttı olan külhanbeyliğin tarihi çok daha eskidir. biraz klişe olacak ama gerçek kabadayılar çoktan tarihe karışmışlardır. tıpkı tulumbacılar gibi…

Ama külhanbeyler, bunların namından yararlanmak suretiyle bugün dahi varlıklarını sürdürmektedir. külhanbeyi tabiri; her türlü edepsizliği yapacak tıynette, baldırı çıplak güruhundan serseri kimseleri tanımlar.

Külhan; hamamların ateş yakılan, en sıcak bölümüdür. Hamamın suyu bu külhan denilen yerden geçerek ısıtılırdı. İşbu yüzden hamamların bu en sıcak yerleri çoğu zaman evsiz, barksız, piç ve berduş taifesinin sığındığı, geceleri yattığı yerler olmuştur. Hemen hemen her hamamın külhanlarına sığınmış, burada konaklayan gençler bulunurdu, bunlara külhanbeyi adı verilirdi.

Kabadayılar ise bunlardan çok farklıdır. kabadayıları incelerken tulumbacı kabadayılara değinmeden geçemeyiz. Tulumbacı kabadayılar yalnızca yangın anlarına münhasırdır ve tamamen tulumba takımlarının arasındaki rekabetten ibarettir. Bir nevi bugünün futbol kulübü taraftarlığı gibidir. Fakat bunlar arasındaki rekabet öyle bir boyuttadır ki, bazen yangına gidilirken rekabet yüzünden cinayet dahi işlenirdi.

Günümüzde artık pek rastlanmayan efendi kabadayılar adeta şehrin şövalyeleriydi. “racon” adı verilen örf ve adetleri vardı. Kendi koydukları bu kaidelere uymak mecburiyetindeydiler.

Özellikle güçsüzü, namuslu insanları koruyup kollayan, himaye eden kabadayılar, külhanbeylerin aksine bey’diler, efendi idiler ve çok mühim bir hadise olmadıkça da birbirlerine hürmet gösteren insanlardı.

Kabadayılar epey masraflı kişilerdi. Asıl meslekleri olan ticaret ve memuriyetten elde ettikleri gelir bunların meze paralarına yetmezdi. Zira son derece hoşsohbet insanlardı, lakin bir kabadayının her akşam kurduğu sofradan da insanlar eksik olmazdı, eh, nam sahibi bu kişiler de kimsenin elini cebine attırmaz, tüm masrafları üstlenirlerdi. İşte bu sebeple kabadayıların esas mesleklerine ilaveten bir akar sahibi olmaları gerekmekteydi.

Yıldız BARIN PERK

2023/Şubat

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir